ШЫМКЕНТТЕ ӨҢІРЛІК ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫН ДАМЫТУ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ САЛАСЫНДАҒЫ ЖОҒАРЫ ОҚУ ОРЫНДАРЫ АРАСЫНДАҒЫ КООПЕРАЦИЯНЫҢ МАҢЫЗЫ

Қазіргі кезеңде Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық дамуы өңірлік жоғары оқу орындарының әлеуетін арттырумен және ғылыми-зерттеу қызметінің сапасын жақсартумен тікелей байланысты. Бұл бағытта Шымкент қаласы еліміздің ғылыми-білім беру кеңістігіндегі маңызды орталықтардың біріне айналып келеді. Қаладағы жоғары оқу орындарының дамуы кадр даярлау сапасын арттырып қана қоймай, ғылым мен өндіріс арасындағы байланысты нығайтуға мүмкіндік беруде.
Соңғы жылдары Шымкенттегі жоғары оқу орындарында білім алушылар саны тұрақты өсіп келеді. Сарапшылардың бағалауынша, қаладағы студенттер контингенті соңғы бес жылда шамамен 18–20 пайызға артқан. Бұл көрсеткіш өңірдің жастар үшін тартымды білім беру орталығына айналып келе жатқанын көрсетеді. Сонымен қатар жоғары білім беру ұйымдарында ғылыми жобаларға тартылған оқытушылар мен жас зерттеушілердің үлесі де ұлғайып, олардың ғылыми белсенділігі орта есеппен 25 пайызға өскен.
Өңірлік жоғары оқу орындарын дамытудың маңызды тетіктерінің бірі – университеттер арасындағы кооперацияны күшейту. Қазіргі таңда Шымкенттегі жоғары оқу орындары бірлескен ғылыми зерттеулер жүргізу, академиялық ұтқырлық бағдарламаларын дамыту және тәжірибе алмасу бағытында ынтымақтастықты кеңейтіп келеді. Мамандардың пікірінше, университеттер арасындағы ғылыми серіктестік зерттеу нәтижелерінің тиімділігін 30 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде ғылыми жарияланымдар санының көбеюіне және халықаралық рейтингтердегі көрсеткіштердің жақсаруына әсер етеді.
Ғылым саласындағы кооперацияның тағы бір маңызды нәтижесі – ғылыми инфрақұрылымды тиімді пайдалану. Бірнеше жоғары оқу орнының зертханалық базаны, ғылыми жабдықтарды және кадрлық ресурстарды ортақ қолдануы зерттеу шығындарын шамамен 15–20 пайызға қысқартады. Сонымен қатар бірлескен ғылыми жобаларға қатысу арқылы халықаралық гранттар тарту мүмкіндігі кеңейеді. Сараптамалық бағалаулар бойынша, кооперациялық жобалар аясында сыртқы қаржыландыру көлемі жеке жүзеге асырылатын зерттеулермен салыстырғанда 35 пайызға жоғары болуы мүмкін.
Шымкент қаласында ғылымды дамытуға бағытталған бастамалар өңір экономикасының қажеттіліктерімен де үндесіп отыр. Әсіресе медицина, фармацевтика, агротехнология және цифрлық технологиялар салаларындағы зерттеулерге сұраныс артып келеді. Қаладағы жоғары оқу орындарының ғылыми әзірлемелерінің өндіріске енгізілу деңгейі соңғы жылдары 12 пайыздан 20 пайызға дейін өскені байқалады. Бұл ғылымның нақты секторға ықпалының артып келе жатқанын көрсетеді.
Жалпы алғанда, Шымкенттегі өңірлік жоғары оқу орындарын дамыту және ғылым саласында университеттер арасындағы кооперацияны кеңейту білім беру жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін күшейтетін маңызды фактор болып табылады. Мұндай ынтымақтастық ғылыми әлеуетті тиімді пайдалануға, инновациялық жобаларды көбейтуге және өңірдің тұрақты дамуына ықпал етеді. Алдағы жылдары кооперациялық байланыстардың нығаюы Шымкенттің еліміздің жетекші ғылыми-білім беру орталықтарының бірі ретіндегі позициясын одан әрі күшейтеді деп күтілуде.