Созақ ауданы, Шолаққорған ауылдық округіне қарасты Балдысу елді мекенінде «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясында күре жол бойын көгалдандыру бағытындағы игі бастама қарқынды жүзеге асырылуда. Ауыл тұрғындары ұйымшылдық танытып, жолдың екі қапталынан «Жасыл белдеу» қалыптастыру жұмыстарын бірлесе атқарып келеді.
Жолдың бір жағалауына шырша көшеттері отырғызылса, екінші бетіне қара ағаш егілді. Алдағы кезеңде аумақ жеміс ағаштарымен толықтырылып, тұрғындарға табиғи өнім алу мүмкіндігі берілмек. Отырғызылған тал көшеттері арнайы шарбақпен қоршалып, оларды күтіп-баптауға ыңғайлы жағдай жасалды. Сонымен қатар, тамшылатып суару жүйесі енгізіліп, осы мақсатта арнайы ұңғыма құдық қазылды.
Бұл игі іске ауылдың қариялары мен жастары белсене қатысып, ортақ іске жұмыла кірісті. Ауыл ақсақалы Тоқтарбай қажы Молдабеков жастардың ұйымшылдығына ризашылығын білдіріп, туған жерді көркейту әр азаматтың парызы екенін айтып, ақ батасын берді. Жобаға қатысушылар ауылдың көркемдік келбетін жақсартуға және экологиялық таза аумақ қалыптастыруға өз үлестерін қосуда.
Аталған бастама тек Балдысумен шектелмей, Абай және Қарабұлақ ауылдарына да таралып отыр. Бұл ауылдардың тұрғындары да кіреберіс жол бойларын қоршап, түрлі ағаш көшеттерін отырғызуда. Мұндай бірлескен әрекеттер ауылдар арасындағы ынтымақтастықты нығайтып, қоғамдық белсенділікті арттыруға септігін тигізуде.
Айта кету керек, «Жасыл белдеу» жобасы аудан әкімі Мұхит Тұрысбековтің бастамасымен 2022 жылы Шолаққорған–Түркістан бағытындағы күре жол бойында іске қосылды. Сол уақыттан бері жоба жыл сайын кеңейіп, биылғы жылы 3 шақырымға ұлғайып, 6000-ға жуық жаңа тал көшеті отырғызылды. Қазіргі таңда жасыл белдеудің жалпы ұзындығы автожолдың екі бойымен 15 шақырымды қамтып отыр. Бүгінге дейін 30 мыңнан астам ағаш егілді, ал алдағы уақытта бұл көрсеткіш көбейтіліп, Қаратау баурайына дейін жеткізу жоспарлануда.
Жасыл белдеу тек эстетикалық функция атқармайды. Ол ауылдық аймақтарды шаң мен дауылдан қорғап, ауадағы зиянды заттардың азаюына ықпал етеді. Ағаш отырғызу жергілікті климатқа бейімделген түрлерден таңдалған. Қара ағаш пен шырша көшеттері биологиялық әртүрлілікті сақтап, жергілікті экожүйеге оң әсерін тигізеді. Жеміс ағаштары тұрғындарға экологиялық таза өнім алуға мүмкіндік береді, ал тамшылатып суару жүйесі су ресурстарын үнемдеуге септігін тигізеді.
Жасыл белдеудің әр бөлімі тұрғындарға демалыс алаңы ретінде де қызмет етеді. Ауыл тұрғындары ағаштарды күтіп-баптау бойынша арнайы нұсқаулар алды, тұрақты техникалық қызмет көрсету жұмыстары ұйымдастырылды. Бұл ауыл тұрғындарының экологиялық мәдениетін көтеруге және жас ұрпақты табиғатты қорғауға баулуға мүмкіндік береді.
Жобаның әлеуметтік және экологиялық әсері ұзақ мерзімді перспективада байқалады. Белдеу аумағында орналасқан мектептер мен қоғамдық ұйымдар да көгалдандыру ісіне тартылып, балалар мен жастарға экологиялық тәрбие берілуде. Мұндай шаралар экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, табиғатты сақтау мен экожүйені қорғау дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жасыл белдеу туристер мен қонақтардың қызығушылығын арттырады. Көрікті жол бойы мен көгалдандырылған аумақ туристерді тартады, бұл жергілікті экономиканы дамытуға қосымша серпін береді. Аймақтың экологиялық және эстетикалық келбеті туристік әлеуетін көтеріп, сырттан келетін қонақтар мен жергілікті тұрғындардың демалысын жақсартады.
Жобаға жергілікті тұрғындар ғана емес, ауыл ақсақалдары, жастар және әйелдер қауымдастығы да белсенді қатысып отыр. Бұл тұрғындар арасындағы ынтымақтастықты арттырып, қоғамдық бірлікті нығайтады. Басқа ауылдар да осы тәжірибені қолдана отырып, көгалдандыру жұмыстарын өз жерлерінде қолға алуда.
Жасыл белдеудің кеңейуі Қаратау баурайына дейінгі табиғи ландшафты толықтай қамтып, экологиялық тұрақтылыққа үлес қосады. Жобаның жүзеге асырылуы аймақтың климаты мен табиғи ресурстарын тиімді пайдалану арқылы қоршаған ортаны қорғауға бағытталған. Мұндай шаралар ауылдық инфрақұрылымды жақсартып, тұрғындардың өмір сапасын арттырады.
«Жасыл белдеу» жобасы Түркістан облысының табиғи ландшафты мен инфрақұрылымын үйлестіріп, өңірдің тұрақты дамуына елеулі үлес қосады. Бұл бастама тек экологиялық мәселені шешіп қана қоймай, ауылдық аймақтарды көркейтіп, тұрғындар мен туристер үшін тартымды әрі қауіпсіз орта қалыптастырады. Жоба ұзақ мерзімді перспективаларда экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуімен қатар, ауыл тұрғындарының табиғатқа деген қатынасын өзгертеді, жас ұрпаққа үлгі болып, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға септігін тигізеді.
Түркістан облысы жасыл белдеуді одан әрі кеңейту, жаңа көшеттер отырғызу және аумақты тұрақты күтіп-баптау жұмыстарын жалғастыруда. Бұл бастама өңірдің экологиялық келбетін арттырып, ауыл тұрғындарының өмір сапасын жақсартуға, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануға бағытталған. Жасыл белдеу арқылы табиғатқа қамқорлық көрсету, тұрғындарды бірлестіріп, қоғамдағы экологиялық мәдениетті көтеру мақсатында жүйелі жұмыс жүргізілуде.
