САРЫАҒАШТА «ҚАПЛАНБЕК» КЕДЕН БЕКЕТІН ДАМЫТУ МӘСЕЛЕСІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Сарыағаш ауданының әкімі Арман Абдуллаев «Қабланбек» кеден бекетінің жұмыс барысымен танысып, аумақтағы инфрақұрылымды жетілдіру , қоғамдық қауіпсіздікті күшейту бағытындағы өзекті мәселелер бойынша сала басшыларымен бірге арнайы зерделеу жұмыстарын жүргізді.
Бекет аумағын аралау барысында аудан прокуроры Мақсат Мошхалов, аудандық полиция басқармасының басшысы Досжан Нұсқабеков және «Евразия» ЖШС-нің өкілдерімен бірлесіп, кеден бекеті маңындағы көлік қозғалысын реттеу, кептелістердің алдын алу және тұрғындар мен келушілерге қолайлы жағдай қалыптастыру бағытындағы ұсыныстар қаралды.
Сонымен қатар, кеден бекеті аумағындағы ақпараттық жүйені жетілдіру мәселесіне ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, ақпараттық тақтайшалардың санын көбейтіп, оларды қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде орналастыру арқылы келушілерге қолайлы орта қалыптастыру ұсынылды. Кеден бекеті алдындағы заңсыз делдалдық қызметтердің алдын алу және көлік өткізу процесін оңтайландыру мақсатында автоматтандырылған жүйе енгізу мәселесі талқыланды.
Сарыағаш ауданында орналасқан «Қапланбек» кеден бекеті — Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы ғана емес, бүкіл Орталық Азия өңіріндегі ең маңызды стратегиялық транзиттік хабтардың бірі. Соңғы жылдары екі мемлекет арасындағы сауда-саттық көлемінің артуы және жүк тасымалы ағынының еселеп өсуі шекара маңындағы инфрақұрылымды түбегейлі жаңартуды талап етеді. Аудан әкімі Арман Абдуллаевтың бұл аймақты арнайы зерделеуі — «Қуатты өңірлер — ел дамуының драйвері» ұлттық жобасы мен еліміздің көлік-логистикалық әлеуетін арттыру стратегиясына толықтай үндес келеді.
Кеден бекетінің маңындағы көлік кептелісі мәселесін шешу — тек жергілікті емес, халықаралық деңгейдегі өзекті тақырып. Жүк көліктері мен жеңіл автокөліктердің шекарадан өту уақытын қысқарту үшін өткізу қабілеттілігін заманауи логистикалық стандарттарға сай кеңейту қажет. Осы ретте «Евразия» ЖШС сияқты жекеменшік сектор өкілдерімен серіктестік орнату — мемлекет пен бизнес серіктестігінің (МЖӘ) тиімді тетігін көрсетеді. Бұл бағыттағы жұмыстар транзиттік дәліздердің тартымдылығын арттырып, аудан бюджетіне түсетін салықтық кірістерді ұлғайтуға тікелей ықпал етеді.
Заманауи кеден жүйесінің басты талабы — ашықтық пен жылдамдық. Мониторинг барысында талқыланған көлік өткізу процесін автоматтандыру және электронды кезек жүйесін енгізу — адам факторын барынша азайтудың ең пәрменді құралы. Автоматтандырылған жүйелердің көмегімен құжаттарды алдын ала декларациялау және шекарадан өтетін автокөліктерді сканерлеу процесі жеделдейді, бұл өз кезегінде «жасыл дәліз» қағидатының тиімді жұмыс істеуіне жол ашады.
Сонымен қатар, халықаралық деңгейдегі бекет болғандықтан, ақпараттық қолжетімділік жоғары болуы тиіс. Үш тілде (қазақ, орыс, ағылшын) әзірленген заманауи ақпараттық тақтайшалар мен навигациялық белгілерді орнату — шетелдік тасымалдаушылар мен туристердің бекет аумағында еркін бағдар алуына қолайлы жағдай жасайды. Цифрлық технологияларды енгізу Сарыағаш ауданының шекаралық сервистік қызмет көрсету мәдениетін жаңа халықаралық деңгейге көтереді.
Шекара маңындағы аумақтарда қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және заңсыз делдалдық қызметтердің жолын кесу — құқық қорғау органдарының жіті бақылауында тұрған мәселе. Аудан прокуроры Мақсат Мошхалов пен полиция басқармасының басшысы Досжан Нұсқабековтың бұл жұмысқа тікелей тартылуы кеден бекеті маңында заң үстемдігін орнатудың маңыздылығын көрсетеді. Шекарадан өтуші азаматтар мен жүргізушілерді алдап, заңсыз ақша табатын делдалдардың (көлік кезегін сату, құжаттарды заңсыз рәсімдеуге уәде беру және т.б.) әрекеті елдің халықаралық имиджіне нұқсан келтіреді.
Осыған байланысты бекет маңындағы бейнебақылау жүйелерін (соның ішінде құқық бұзушылықтарды автоматты түрде анықтайтын заманауи камераларды) көбейту және полиция нарядтарының тұрақты патрульдеуін ұйымдастыру тапсырылды. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою және заңсыз экономикалық айналымдарға тосқауыл қою — Сарыағаш ауданының қауіпсіз әрі тартымды аймақ ретінде қалыптасуының негізі.
Сарыағаш ауданы өзінің емдік-сауықтыру шипажайларымен және туристік әлеуетімен танымал өңір. Осы тұрғыдан алғанда, «Қапланбек» кеден бекеті арқылы келетін туристер ағыны Сарыағаштың ішкі экономикасына, қонақ үй бизнесіне және қызмет көрсету саласына тікелей мультипликативті әсер береді. Шекарада келушілерге жайлы әрі мәдениетті орта қалыптастыру — мемлекеттің қонақжайлылық деңгейін айқындайтын басты фактор.
Аудан басшылығы әзірлеуді тапсырған кезең-кезеңімен дамыту жөніндегі іс-шаралар жоспары тек инфрақұрылымды жақсартып қана қоймай, шекара маңында заманауи сервистік кешендер (қонақ үйлер, тамақтану орындары, банк бөлімшелері және автотұрақтар) салуды да қамтуы тиіс. Бұл кешенді тәсіл Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы бауырластық, сауда-экономикалық және мәдени байланыстарды одан әрі тереңдетуге және Сарыағаш ауданын оңтүстік өңірдің қуатты экономикалық орталығына айналдыруға кең жол ашады.
Кездесу қорытындысы бойынша жауапты сала жетекшілеріне нақты тапсырмалар беріліп, кеден бекеті аумағын кезең-кезеңімен дамыту жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлеу тапсырылды.