МЕМЛЕКЕТТІК ГРАНТ АРҚЫЛЫ КӘСІБІН БАСТАҒАН КӨПБАЛАЛЫ АНА

Кентау қаласына қарасты Қарнақ ауылының тұрғыны Ойдин Бабаханова мемлекеттік қайтарымсыз гранттың арқасында жылыжай шаруашылығын бастап, кәсібін дамытуда.
Көпбалалы ана санатымен конкурсқа қатысып, мемлекеттік қолдауға ие болған тұрғын бүгінде ерте көктемде еккен қызанақтарының алғашқы жемісін жинай бастады.
https://www.facebook.com/reel/2191340114741285
Негізгі мамандығы мұғалім болғанымен, бала тәрбиесіне байланысты үй жағдайында еңбек етуге қолайлы кәсіпті таңдаған. Қазіргі таңда көпбалалы ана бұл істі отбасылық кәсіпке айналдырып, жылыжай шаруашылығын дамытып келеді. Алдағы уақытта өз өнімдерін Кентау және Түркістан қалаларына шығаруды жоспарлап отыр.
Қарнақ ауылының тұрғыны Ойдин Бабаханованың мемлекеттік грант есебінен өз кәсібін дөңгелетуі — Қазақстандағы шағын және орта бизнесті қолдау, соның ішінде әлеуметтік осал санаттағы азаматтарды өнімді жұмыспен қамту саясатының сәтті жүзеге асуының айқын мысалы. Мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз гранттар көпбалалы аналарға жай ғана әлеуметтік жәрдемақыға тәуелді болмай, өз ісін ашып, отбасылық табысын арттыруға нақты құқықтық әрі қаржылық мүмкіндік береді.
Бұл тетік макроэкономикалық тұрғыдан алғанда, мемлекеттік қазынадан төленетін пассивті әлеуметтік шығындарды белсенді экономикалық субъектілерді қалыптастыруға бағыттайды. Көпбалалы аналардың бизнес-идеяларын қолдау қоғамдағы масылдық психологияны тежеп, еңбекқорлық пен жауапкершілік мәдениетін қалыптастырады. Ойдин Бабаханованың мұғалімдік мамандығынан агробизнеске батыл қадам жасауы ауылдық жерлердегі басқа да әйелдер үшін мотивациялық үлгі және мемлекеттік бағдарламалардың тиімділігінің басты индикаторы болып табылады.
Түркістан облысы, оның ішінде Кентау өңірі өзінің қолайлы климаттық ерекшеліктеріне байланысты жылыжай шаруашылығын дамытуға өте қолайлы. Ауылдық жерлерде үй іргесінен шағын немесе орта көлемді жылыжай кешендерін салу — азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етумен қатар, маусымдық баға құбылмалылығын реттеуге септігін тигізеді. Ерте көктемде өнім беретін қызанақ, қияр секілді көкөніс түрлерін өсіру нарықтағы импорттық тауарларға деген тәуелділікті азайтып, отандық табиғи таза өнімнің үлесін арттырады.
Бұл кәсіптің отбасылық бизнеске айналуы әлеуметтік тұрғыдан өте маңызды. Көпбалалы ана үшін үй шаруасы мен бала тәрбиесін кәсіпкерлікпен ұштастыру үлкен икемділікті талап етеді. Шаруашылыққа отбасы мүшелерінің, балалардың көмектесуі олардың жастайынан еңбекке баулынуына, шаруашылық жүргізу негіздерін ерте меңгеруіне ықпал етеді. Техникалық тұрғыдан алғанда, шағын жылыжайларда тамшылатып суару, органикалық тыңайтқыштарды қолдану сияқты заманауи агротехнологияларды енгізу өнімнің өзіндік құнын төмендетіп, рентабельділікті жоғарылатады.
Ойдин Бабаханованың өз өнімдерін Кентау және Түркістан қалаларының нарықтарына шығару жоспары — шағын бизнестің логистикалық тұрғыдан дұрыс бағыт алғанын көрсетеді. Түркістан қаласының халықаралық туристік және әкімшілік орталық ретінде қарқынды дамуы мұндағы ауыл шаруашылығы өнімдеріне деген сұранысты бірнеше есеге арттырып отыр. Ауыл шаруашылығы өнімдерін делдалдарсыз, тікелей жақын маңдағы қала нарықтарына жеткізу («егістіктен сөреге дейін» қағидаты) тұтынушылар үшін тиімді бағаны, ал өндіруші үшін жоғары пайданы қамтамасыз етеді.
Болашақта бұл шаруашылықтың кеңеюі Қарнақ ауылында қосымша жұмыс орындарының ашылуына, жылыжай аумағының ұлғаюына және өнім түрлерінің әртараптандырылуына (мысалы, көк шөптер, бұрыш немесе құлпынай өсіруге) мүмкіндік береді. Сондай-ақ, жергілікті әкімдік пен кәсіпкерлікті қолдау бөлімдері осындай сәтті жобаларды келесі кезеңде төмен пайыздағы шағын несиелермен (мысалы, «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 2,5%-дық несие) қамтамасыз етіп, бизнестің ауқымын кеңейтуге жағдай жасауы тиіс.
Осы заманғы қазақстандық ауылдың даму стратегиясында әйелдер кәсіпкерлігін қолдау — гендерлік теңдікті қамтамасыз етудің ғана емес, ауыл тұрмысын рухани және экономикалық тұрғыдан жаңғыртудың негізгі тетігі. Көпбалалы ана Ойдин Бабаханованың бұл жетістігі Қарнақ ауылдық округіндегі әлеуметтік белсенділікті арттырып, басқа да жұмыссыз немесе үй шаруасындағы әйелдердің өз қабілеттерін ашуға, гранттық байқауларға қатысуға деген сенімін ұялатады.
Мемлекеттік грант беру процестерінің ашықтығы, нәтижелілігі және осындай табысты кейстердің (мысалдардың) қоғамда кеңінен насихатталуы билік пен халық арасындағы сындарлы диалогты нығайта түспек. Кентау қаласы әкімдігі өз тарапынан ауылдық жерлердегі осындай инновациялық және отбасылық шағын өндіріс орындарын инфрақұрылымдық (су, электр энергиясы, жер телімі) тұрғыдан тұрақты демеуді басым бағыт ретінде жалғастыра береді.