Түркістан облысында полицейлер интернет-алаяқтықтың алдын алу және халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру бағытында профилактикалық жұмыстарды жүйелі түрде жүргізіп келеді. Мәселен, полиция қызметкерлері жұма намазы кезінде қоғамдық орындарда, аулалар мен мешіттерде тұрғындармен түсіндіру жұмыстарын өткізуде.
Азаматтарға интернет-алаяқтықтың кең таралған түрлері, соның ішінде өзін банк қызметкері ретінде таныстыратын алаяқтардың қоңыраулары, жалған инвестициялық жобалар, әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер, сондай-ақ онлайн-сатып алу кезіндегі қауіптер туралы ақпарат берілді.
https://www.facebook.com/reel/1642478590308816
Іс-шара барысында полицейлер цифрлық қауіпсіздік бойынша құқықтық кеңестер қамтылған 5 мыңнан астам жадынама таратып, тұрғындарды бөгде адамдарға жеке деректерін және SMS-кодтарын хабарламауға, күмәнді шоттарға ақша аудармауға әрі тек сенімді интернет-сервистерді пайдалануға шақырды.
Полиция азаматтарға интернет желісін пайдалану кезінде қырағылық пен сақтық таныту қажеттігін ескертеді. Бұл бағыттағы профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасады.
Түркістан облысы полиция департаментінің интернет-алаяқтыққа қарсы бағытталған бұл кең көлемді акциясы — заманауи киберқылмыспен күресудің ең өзекті әрі тиімді әдісі болып табылады. Төртінші өнеркәсіптік революция мен қоғамның жаппай цифрландырылуы жағдайында қылмыстың трансформациялануы байқалады. Дәстүрлі құқық бұзушылықтардың айтарлықтай бөлігі виртуалды кеңістікке, яғни киберқылмыс санатына ауысты. Алаяқтардың негізгі құралы — техникалық бағдарламалар ғана емес, адам психологиясын манипуляциялауға негізделген әлеуметтік инженерия әдістері болып отыр.
Өзін банк қызметкері, құқық қорғау органының өкілі немесе ірі инвестициялық компанияның менеджері ретінде таныстыру — азаматтардың бойында үрей немесе тез баю сезімін тудыру арқылы логикалық ойлау жүйесін бұғаттауға бағытталған. Статистика көрсеткендей, киберқылмыстардың құрбаны тек қарт кісілер емес, сонымен қатар технологияларды белсенді пайдаланатын жастар да болып жатады. Сондықтан Түркістан облысының тәртіп сақшылары тарапынан қолға алынған бұл акция — ақпараттық қауіпсіздік қалқанын құрудың алғашқы маңызды сатысы.
Халықтың цифрлық және қаржылық сауаттылығын арттыру — жеке тұлғалардың жинақтарын қорғап қана қоймай, жалпы мемлекеттің қаржылық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ететін макроэкономикалық фактор. Тұрғындардың алаяқтардың арбауына түсіп, өз аттарына үлкен көлемде несие рәсімдеуі немесе жалған инвестициялық платформаларға («финасылық пирамидаларға») қаражат салуы қоғамдағы әлеуметтік шиеленісті арттырады. Осы тұрғыдан алғанда, полиция таратқан 5 мыңнан астам заңдық-техникалық жадынамалар — азаматтарды құқықтық тұрғыдан ағартудың маңызды құралы.
Жадынамаларда көрсетілген ережелер (SMS-кодтарды айтпау, екі факторлы аутентификацияны қосу, дербес деректерді беймәлім сайттарға енгізбеу) — цифрлық гигиенаның негізгі элементтері болып табылады. Тұрғындарға онлайн-сауда кезінде жалған сайттарды ажырату жолдарын түсіндіру де маңызды рөл атқарады. Мұндай ақпараттық кампаниялардың мультипликативті әсері жоғары: бір отбасы мүшесінің сауаттылығы бүкіл шаңырақтың қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі.
Түркістан облысы полицейлерінің түсіндіру жұмыстарын жүргізу үшін халық көп жиналатын қоғамдық орындарды, соның ішінде жұма намазы кезінде мешіт маңдарын таңдауы — әлеуметтік-коммуникативтік тұрғыдан өте тиімді стратегия. Түркістан өңірі — рухани құндылықтар мен діни-дәстүрлі сабақтастық берік сақталған аймақ. Мешітке келуші жамағаттың, ақсақалдар мен жастардың құқық қорғау органдарының ескертулеріне құлақ асу деңгейі жоғары.
Бұл тәсіл мемлекет пен қоғамдық-діни институттардың бірлесе отырып, заманның келеңсіз құбылыстарына қарсы тұруының заманауи үлгісін көрсетеді. Профилактикалық іс-шаралардың тек ресми кабинеттерде емес, тікелей бұқара арасында, аулалар мен алаңдарда өтуі полицияның халыққа жақындығын айғақтайды. Күмәнді шоттарға аударым жасамауға шақыру арқылы тәртіп сақшылары қылмыстың жасалуын оның бастапқы кезеңінде-ақ тежеуді көздейді.
Интернет-алаяқтықпен күрес тек ақпараттандырумен шектелмейді. Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі мен Екінші деңгейлі банктер, сондай-ақ байланыс операторлары арасында заңсыз қоңырауларды бұғаттау бағытында техникалық интеграция жұмыстары қарқынды жүріп жатыр. Түркістан облысының полицейлері жергілікті деңгейде осы ауқымды жүйенің жұмысын ақпараттық қолдаумен қамтамасыз етуде.
Болашақта бұл бағыттағы іс-шараларға волонтерлерді, IT-мамандарды және студенттерді тарту жоспарлануда. Облыс аумағындағы барлық қалалар мен аудандарда (Кентау, Түркістан, Сарыағаш, Сауран және т.б.) бұл түсіндіру акцияларының кезең-кезеңімен тұрақты өткізілуі — өңірдегі киберқауіпсіздік мәдениетін жаңа деңгейге көтереді. Ішкі істер органдары азаматтарды кез келген күмәнді жағдайда шұғыл түрде «102» арнасына хабарласуға шақырады, бұл қылмыстың ізін суытпай ашуға және өзге тұрғындардың зардап шегуінің алдын алуға мүмкіндік береді.
