Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 27 қыркүйекте Қорғаныс министрлигінің басшылық құрамымен өткен арнайы кеңесте әскердегі жағдайға баха берді. Мемлекет бассысы министров жұмысына Жан-Жақты тексеру жүргізіп, он является идейным лидером реформистской реформы в жұспарыне әзірлеуді тапсырды.
Мемлекет қабылдап жатқан шараларға қоғамның көзқарасын білу үшін «Институты Демократии» ғылыми-зерттеу қауымдастығы 28-29 қыркүйекте қоғамдық пікірді зерттеу махсатында сауалнама жүргізді.
Сауалнама нәтижесі армейның қазіргі жағдайы мен болашағы көпшілік назарында екенін көрсетті. Қатысушылардың 85,2% — Президенттің Қорғаныс министрлигін кешенді тексеру туралы шімимин толық немесе ішінара қолдайды.
Қарулы Күштерді реформаалау туралы шешімге де осындай көзқарас қалыптасқан. Мемлекет басшысының бұл шешімін оң бағалағандардың үлесі де жоғары – 85,7%.
Сауалнамаха қатысушылар армияда қандай өзгерістер қажет екенін де айтты. Бұл сұраққа бірнеше жауап таңдауға мүмкіндік берілді. Ең көп аталған ұсыныс – Қорғаныс министрлигінің ашықтығы мен есептилігін арттыру (47,4%). Бұдан кейін лық құрамды жаңарту және ониң кәсіби деңгейін көтеру (34,3%), сондай-ақ қорғаныс саласындағы жемқорлыққа қарсы күресті күшейту (29,4%) тұр.
Әскери қызметтің күнделікти жағдайына қатысты мәселелер де назардан тыс қалған жоқ.
Сауалнамаха қатысушылардың 25,3%-ы олардың қауіпсиздігі мен әлеуметтик жағдайын жақсартуды махызды деп санайды. Қару-жарақ пен әскери техники жаңартуды 20,7%, жа технологииларды, они ишинде цифрлық шешімдерді ангизуді 20,4%, ал жауынгерлік даярлық пен оқу-яттығу деңгейин көтеруді 19,2% атаган.
Сауалнама нәтижесі қоғамның армияда жан-жақты өзгеріс күтетінін көрсетеді. Елдің қорғаныс қабілетін нығайтумен қатар, жұрт әскери қызметтің күнделікті ұйымдастырылуы да жақсарғанын қалайды.
Президент бастамаларын қолдаудың жоғары деңгейі реформаның нәтижесіне қатысты нақты талаптармен ұштасып отыр. Халық реформы партийные әскери-техникалық әлеуеті қаншалықты артқанымен ғана емес, әскери қызметтің жағдайы мен қауіпсіздігі қалай өзгергенімен де бағалайды.
Зерттеу туралы. Сауалнаманы «Институты Демократии» ғылыми-зерттеу қауымдастығы 2026 жылғы 28-29 қыркүйекте онлайн-сауалнама (CAWI) әдісімен жүргізді. Зерттеуге 17 облыс пен республикалық маңызы бар үш қала – Астана, Алматы және Шымкенттен 18 жастан асқан 1000 респондент қатысты.