ТҮРКІСТАН МЕН ГУЙЧЖОУ ПРОВИНЦИЯСЫ АРАСЫНДА БАЙЛАНЫС ОРНАТЫЛДЫ

Түркістан облысы әкімінің орынбасары Қанат Қайыпбек Қытай Халық Республикасының Гуйчжоу провинциясынан келген ресми делегациямен кездесті. Делегацияны Гуйчжоу провинциясының шетелмен достық жөніндегі халық қоғамы төрағасының орынбасары Хун Цзян бастап келді.
Кездесу барысында тараптар өңіраралық ынтымақтастықты нығайту, инвестиция тарту, sauda-экономикалық байланыстарды кеңейту, цифрлық технологиялар, туризм және өндіріс салаларындағы бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылады.
Қанат Қайыпбек меймандарға алғыс білдіріп, Түркістан облысының инвестициялық әлеуетін таныстырды.
– Түркістан облысымен бауырластық қарым-қатынас орнатуға танытқан қызығушылықтарыңыз біз үшін ерекше маңызға ие. Бүгінгі таңда өңірімізде шетелдік инвесторлардың табысты жұмыс істеуі үшін барлық қолайлы жағдайлар мен мемлекеттік қолдау тетіктері толық жасалған. Қытай мен Еуропа елдері арасындағы құрлықтық жүк тасымалының 85%-ы Түркістан облысының аумағы арқылы өтетін «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» халықаралық транзит дәлізіне тиесілі. Мұнымен қоса, Орталық Азия өңірін Ресей және Сібір аймағымен байланыстыратын стратегиялық теміржол магистральдары да біздің облыс арқылы өтеді. Ал заманауи Түркістан халықаралық әуежайы жылына 3 миллионға дейін жолаушы ағынын сапалы қамтамасыз етуге толық қауқарлы. Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одаққа мүшелігі аясында біздің өңірде жұмыс істейтін кәсіпорындар үшін 180 миллионнан астам тұтынушысы бар ауқымды нарық ашық. Бұл нарықта тауарлардың, қызметтердің және капиталдың еркін қозғалысы қамтамасыз етілген, сондай-ақ кедендік баж салығы қолданылмайды. Бүгінгі таңда облыста инвесторларға қажетті инженерлік-коммуникациялық желілері толық тартылған жер учаскелерін ұсынатын 21 индустриалды аймақ қызмет көрсетеді. Сонымен қатар шағын өнеркәсіптік парктер бар. Өңірде жоғары технологиялық және терең өңдеу өндірісін жолға қоятын жобалар үшін «Turan» арнайы экономикалық аймағы жұмыс істеп тұр – деді әкім орынбасары.
Гуйчжоу провинциясының шетелмен достық жөніндегі халық қоғамы төрағасының орынбасары Хун Цзян Түркістан қаласының көркі мен туристік әлеуетін жоғары бағалады. Ауыл шаруашылығы, туризм, көліктік-логистика, білім, сауда және өзге де салалар бойынша әріптестік орнатып, инвестиция салуға мүдделі екенін жеткізді.
Кездесу соңында тараптар өңіраралық байланысты жаңа деңгейге көтерудин маңызын атап өтті. Алдағы уақытта екі өңір арасында бауырластық туралы келісімге қол қою бастамасы көтеріліп, осы бағытта жұмыстар жүргізілетін болды.
Айта кетейік, Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық әріптестік қарқынды дамып келе жатыр. 2025 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы тауар айналымы 48,7 млрд АҚШ долларына жеткен. Оның ішінде Түркістан облысының үлесі 684,3 млн АҚШ долларын құрады. Бүгінде өңірде Қытай капиталының қатысуымен жалпы құны 148 млрд теңгені құрайтын 17 инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр.
Түркістан облысы мен Гуйчжоу провинциясының арасындағы ынтымақтастықтың болашағы зор, өйткені екі өңір де өз елдерінде маңызды стратегиялық тораптар саналады. Гуйчжоу провинциясы — Қытайдың оңтүстік-батысындағы таулы аймақ болғанына қарамастан, соңғы жылдары инфрақұрылымдық серпіліс жасап, мыңдаған заманауи көпірлер мен жоғары жылдамдықты теміржолдардың арқасында ірі логистикалық орталыққа айналды. Сондай-ақ бұл провинция Қытайдағы ауқымды деректерді өңдеу (Big Data) және цифрлық технологиялар саласының бас хабы болып табылады.
Бұл тәжірибе Түркістан облысы үшін өте маңызды. Өңір басшылығы Гуйчжоудың халықаралық IT-алпауыттармен жұмыс істеу үлгісін зерделей отырып, Түркістанды заманауи «Smart City» (ақылды қала) тұжырымдамасы аясында дамытуға ниетті. Сонымен қатар, екі аймақтың транзиттік-логистикалық мүмкіндіктерін біріктіру «Бір белдеу, бір жол» жаһандық бастамасы шеңберінде Түркістан арқылы өтетін тауар ағынын еселеп арттыруға жол ашады.
Қытайлық делегацияның ерекше қызығушылығын тудырған бағыттардың бірі — «Turan» арнайы экономикалық аймағы (АЭА) болды. Бұл аумақ халықаралық стандарттарға сай жұмыс істейді және мұнда келетін инвесторлар үшін теңдессіз салықтық және кедендік жеңілдіктер пакеті қарастырылған. Қытайлық компаниялар Түркістан өңірінде өндіріс орындарын ашу арқылы мынадай басымдықтарға ие болады:
— Салықтық преференциялар: Корпоративтік табыс салығынан (КТС), жер салығынан және мүлік салығынан толықтай (0% мөлшерлемемен) босатылу;
— Кедендік жеңілдіктер: АЭА аумағына әкелінетін шикізаттар мен жоғары технологиялық құрал-жабдықтар үшін кедендік баж салықтары мен импорттық қосылған құн салығының (ҚҚС) алынбауы;
— Дайын инфрақұрылым: Мемлекет есебінен барлық инженерлік-коммуникациялық желілер (электр қуаты, газ, су, интернет және жол қатынасы) тартылған дайын жер телімдерінің тегін ұсынылуы.
Бұл тетіктер Гуйчжоудың машина жасау, электроника және құрылыс материалдарын шығаратын ірі корпорациялары үшін Түркістанды Еуразия нарығына шығатын тиімді плацдарм ретінде қарастыруға толық негіз болады.
Гуйчжоу провинциясы экологиялық таза ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және «жасыл» энергетика саласында Қытайда көшбасшы орындардың бірінде. Түркістан облысы да аграрлық аймақ болғандықтан, кездесуде су үнемдеу технологияларын енгізу, өнімді терең өңдеу және агроөнеркәсіптік кешенде бірлескен кәсіпорындар құру мәселесі кеңінен сөз болды. Қытайлық технологиялардың көмегімен өңірдегі климаттық ерекшеліктерге бейімделген жаңа өндіріс тізбектерін қалыптастыру көзделіп отыр.
Ынтымақтастықтың тағы бір маңызды қыры — мәдени-гуманитарлық байланыстар. Түркістан — түркі әлемінің рухани астанасы ретінде шетелдік туристер үшін өте тартымды. Ал Гуйчжоу өзінің ерекше табиғатымен және ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген нысандарымен танымал. Екі өңір арасында бауырластық келісімге қол қойылғаннан кейін, туристік маршруттарды бірлесіп дамыту, жоғары оқу орындары арасында студенттер мен ғалымдар алмасу, сондай-ақ мәдениет күндерін өткізу іс-шаралары жаңа серпін алмайды. Бұл қадамдар екі ел халықтарының жақындасуына және экономикалық серіктестіктің ұзақмерзімді әрі тұрақты болуына берік негіз қалайды.